“Πέθανε ο art master Picasso“, ανήγγειλε το BBC στις 8 Απριλίου 1973.
Γεννημένος το 1881 στην Ισπανία,στη Málaga, γιος ενός δάσκαλου τέχνης, του Don José Ruiz Blasco (1838-1939) και της Doña Maria Picasso y Lopez (1855-1939), ο Πικάσσο εξέθεσε τα πρώτα έργα ζωγραφικής του στη Βαρκελώνη στην ηλικία των 12.
Διδάχτηκε κυρίως απο τον πατέρα του, που νωρίς διέβλεψε το πρώιμο ταλέντο του. Λέγεται ότι η πρώτη λέξη που είπε ήταν “lápiz“, που σημαίνει μολύβι στα ισπανικά, ενώ ζωγράφιζε πριν περπατήσει. Επίσημα, άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα, στη σχολή Καλών τεχνών της La Coruna το 1892, όπου τότε ζούσε η οικογένειά του.
Παραγωγικότατος στη διάρκεια της ζωής του, λέγεται ότι έχει αφήσει πάνω απο 22.000 έργα ζωγραφικής, γλυπτά και σχέδια, ζωγραφίζοντας μέχρι τα τελευταία, στα 91 του. Απο το 1901 υπογράφει με το όνομα της μητέρας του, που θεωρούσε πιο ενδιαφέρον.
Αναμφισβήτητα, ο γνωστότερος πίνακάς του, ήταν η Γκουέρνικα(1937), που εμπνεύστηκε από την οργή του, για την καταστροφή μιας μικρής βασκικής πόλης κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφύλιου πολέμου και που εκτέθηκε στην παγκόσμια έκθεση του Παρισιού το ίδιο έτος,1937.
Είχε ορίσει δε, ποτέ να μην γυρίσει αυτός ο πίνακας στην Ισπανία, παρά μόνον με το τέλος του εμφύλιου πολέμου και πράγματι, αυτό έγινε μόλις το 1981.
Επάνω δεξιά, λεπτομέρεια απο το έργο του “Oι δεσποινίδες της Αβινιόν“(1907), για το οποίο γράφτηκε ότι: “.. εγκαινιάζει μια νέα καλλιτεχνική προσέγγιση όπου κυριαρχούν οι μορφικές παραμορφώσεις και η χρησιμοποίηση καθόλα μη φυσικών σχημάτων. Τα πρόσωπα εξέρχονται από τη φυσιολογική τους κατάσταση και λειτουργούν περισσότερο σαν σύμβολα. Ο Πικάσσο καταργεί την κλασική απεικόνιση του ανθρώπου, ό,τι δηλαδή κληροδότησε η καλλιτεχνική πρακτική πολλών αιώνων, προσδίδοντας της νέα μοντέρνα φυσιογνωμία”. Κάτω αριστερά, “Οι γυναίκες απο το Αλγέρι“.
Χαρακτηριστική είναι και η τάση του να παίζει με την αρχική του έμπνευση, όπως στην περίπτωση της έμπνευσής του απο τον πίνακα “Las Meninas” του Diego Rodriguez de Silva y Velasquez, που δημιούργησε 36 παραλλαγές πάνω στο θέμα του.
Mια ενδιαφέρουσα έκθεση έγινε στην Άνδρο απο το ίδρυμα Γουλανδρή το 2004 , με έργα Πικάσσο και τη διερεύνηση των ελληνικών επιρροών στο έργο του. Δεν γνωρίζω αν υπάρχει αξιόλογο έργο του στα δικά μας μουσεία.
Θα κλείσουμε το μικρό επετειακό, με αναφορά στους ποιητές, όπως ο Ελυάρ, ο Αραγκόν, ο Απολλιναίρ, που τον “τραγούδησαν” και με απόσπασμα απο την “Ωδή στον Πικασσό” του Ελύτη:
Αλήθεια Πικασσό Παύλε υπάρχεις
Και μαζί με σένα εμείς υπάρχουμε
Ολοένα χτίζουν μαύρες πέτρες γύρω μας – αλλά συ γελάς
Μαύρα τείχη γύρω μας – αλλά συ με μιας
Ανοίγεις πάνω τους μυριάδες πόρτες και παράθυρα
Να ξεχυθεί στον ήλιο κείνη αχ η πυρόξανθη κραυγή
Που μ’ έρωτα παράφορο μεγαλύνει και διαλαλεί τα’ αέρια, τα υγρά,
και τα στερεά του κόσμου ετούτου
Έτσι που να μη μάχεται πια κανένα το άλλο
Ετσι που να μη μάχεται πια κανείς τον άλλον
Να μην υπάρχει εχτρός
Πλάι – πλάι να βαδίζουνε το αρνί με το λεοντάρι
Να κατρακυλάει με καθαρό νερό και με χρυσάφι
Χιλιάδες λεύγες μες στα όνειρά της
Χιλιάδες λεύγες μες στα όνειρά μας…
Ακούμε απο τον Κουρέα της Σεβίλλης, εδώ.
Αν θελήσουμε να το δούμε και να το ακούσουμε όλο, τότε εδώ και εδώ!
-Απο τη Juanita, ένα τραγούδι προς τιμήν του art master, por Los Rios (Diego El Cigala), mια bulería από το cd Picasso En Mis Ojos!
